Współpraca Zespołu Szkół Technicznych im. gen. Wł. Andersa w Białymstoku z pracodawcami przykładem dobrych praktyk

Od kilkunastu lat mamy możliwość obserwacji zmieniającego sie systemu edukacyjnego szkolnictwa zawodowego. Dziś bardziej niż dotychczas gospodarka rynkowa kształtuje specyfikę, kierunki i efektywność kształcenia zawodowego pod kątem pracownika, jak i przyszłego pracodawcy.

 

Efektem rozpoczętej w 1999 roku reformy systemu oświaty w związku z którą MENiS zawarło porozumienie z organizacjami pracodawców oraz samorządami w zakresie realizacji praktycznej nauki zawodu miała być większa aktywność absolwentów na rynku pracy. Rzeczywistość pokazała jednak, że aż 59% absolwentów białostockich gimnazjów w 2012 roku wybrało naukę w liceach ogólnokształcących. Doszło także do likwidacji wielu szkół zawodowych: techników i zawodówek, z różnych przyczyn: ekonomicznych, demograficznych itp. Następnie rozpoczęto proces ich reaktywacji. Dziś perspektywy rynku pracy wydają się być bardzo optymalne dla średniego personelu technicznego. Obecnie przeakcentowana została również aktywność stron biorących udział w realizacji kształcenia zawodowego. To przedsiębiorcy-pracodawcy składają deklaracje wobec szkół zawodowych: wyposażymy pracownie, przyjmiemy na staże, nauczymy praktycznie, zatrudnimy. Potrzebą naszej szkoły było zapewnienie uczniom dostępu do najnowszych technologii w zawodach, w których kształci się młodzież. Pracodawcy udostępniając zatem stanowiska techno-dydaktyczne w swoich zakładach pracy oraz służąc bogatym doświadczeniem zacieśniają wypracowane ze szkołą kontakty. W ten sposób wspólnie odpowiadamy za efekty kształcenia przyszłych pracowników.

Często przekonujemy swoich uczniów (także własne dzieci) do tego, że muszą chodzić do szkoły, żeby uzyskać wykształcenie potrzebne do zdobycia dobrej pracy, a co za tym idzie wynagrodzenia. Radzimy młodzieży, by skorzystać mądrze z tego, co oferuje im szkoła. Przyjęte w ten sposób stanowisko eliminuje pytania o to: Czy trzeba chodzić do szkoły? Czy trzeba się uczyć?. W tej perspektywie nasz uczeń widzi siebie na konkretnym stanowisku pracy, w wybranym przez siebie zawodzie. Kształcimy bowiem ludzi odpowiedzialnych za swój zawód, a celem takiego kształcenia jest ich samodzielność i niezależność zawodowa.

Odpowiedzią naszej szkoły na potrzeby uczniów, nauczycieli i pracodawców stał się model kształcenia dualnego, w którym kształcenie młodych fachowców odbywa się pod konkretne zapotrzebowania pracodawcy. W grudniu 2016 roku do wspólnych rozmów w zakresie dualnego systemu kształcenia zawodowego (szkoła uczy teorii a praktyczną wiedzę uczniowie nabywają u przedsiębiorców) usiadły trzy strony: dyrekcja szkoły, czołowi pracodawcy lokalnego rynku pracy oraz przedstawiciel Departamentu Edukacji Urzędu Miejskiego w Białymstoku. Pracodawcy stali się ,mecenasami, którzy aktywnie włączyli się w organizację praktyk, staży zawodowych, dając gwarancję zatrudnienia nie tylko absolwentom naszej szkoły, ale także uczniom klas programowo niższych. Utworzony fundusz stypendialny „ZST-Progres”, którego celem jest wsparcie finansowe uzdolnionych i wyróżniających się uczniów w zawodzie okazał się  przykładem dobrych praktyk współpracy szkoły z pracodawcami. Stypendium w pierwszej edycji funduszu otrzymało 19 wyróżniających się uczniów, jako motywację do dalszego rozwoju kompetencji i umiejętności zawodowych na wybranych kierunkach, w których kształci szkoła. Uroczyste wręczenie aktów stypendialnych odbyło się 23 lutego 2016 roku w obecności Pana Tadeusza Truskolaskiego – Prezydenta Miasta Białegostoku, fundatorów oraz zaproszonych gości.

Kolejnym efektywnym przykładem dobrych praktyk współpracy szkoły z pracodawcami stał się cyklicznie organizowany Konkurs Stolarski, którego celem jest promocja kierunków kształcenia branży drzewnej. Przedsiębiorcy występują w zaszczytnej roli: współautora zadania konkursowego, oceniających jego wykonanie przez uczestnika – ucznia ZST, a także fundatora nagród. Następuje weryfikacja umiejętności nabytych w szkole z tym, czego oczekują pracodawcy. Jest to moment sprawdzenia efektów dualnego kształcenia. Laureaci ostatniej edycji (marzec 2016) otrzymali nie tylko cenne nagrody, ale przede wszystkim zmierzyli się z własnymi słabościami i określili swoje atuty.

Inną inicjatywą jest realizowany w roku szkolnym 2015/16 projekt w ramach autorskiego programu Pozyskać ucznia – w przyszłości pracownika. Przyjął on formę warsztatów, w których uczestniczyli pracodawcy, nauczyciele zawodu oraz uczniowie branży drzewnej, gastronomicznej i mechaniczno-samochodowej ZST. Beneficjentami programu stali się uczniowie klas trzecich gimnazjów i ich rodzice z miasta Białegostoku i gmin ościennych. Pozwoliło to gimnazjalistom ,,dotknąć” zawodu poprzez wspólne działania praktyczne. Wyboru przyszłego kierunku kształcenia absolwenci gimnazjów dokonają sami, my natomiast zwiększyliśmy ich świadomość na temat korzyści płynących z wyboru nauki w szkole zawodowej, technicznej.

Wdrożone przez ZST przykłady dobrych praktyk współpracy z pracodawcami  podlaskiego rynku pracy wpłynęły znacząco na perspektywy rozwoju ucznia – absolwenta, wzbogaciły ofertę edukacyjną szkoły a przedsiębiorcy dostarczą docelowo dobrze wykwalifikowanego pracownika. Sama szkoła nie jest w stanie zaoferować najkorzystniejszych możliwości do kształcenia praktycznego, jednak przy zaangażowaniu w proces doskonalenia zawodowego środowiska pracodawców stwarza optymalne warunki funkcjonowania wszystkich podmiotów. Motywacja do pracy, rzetelność jej wykonywania, kultura osobista, umiejętność współpracy z innymi, dobra organizacja, punktualność, wytrwałość w dążeniu do celów, uczciwość, elastyczność, szacunek do przełożonych stają się kluczowymi kompetencjami obok umiejętności praktycznych.

Obecnie ZST kształci w zawodach: technik mechanik, technik pojazdów samochodowych, technik technologii drewna, technik żywienia i organizacji usług gastronomicznych, stolarz, mechanik. Od września 2016 roku z inicjatywy pracodawców chcemy uruchomić kształcenie w systemie dualnym w zawodach: kucharz, blacharz samochodowy, piekarz, operator obrabiarek skrawających. Jest to nasza odpowiedź na dostrzeżone deficyty wykwalifikowanej kadry na podlaskim rynku pracy, a jednocześnie kolejny przykład dobrych praktyk współpracy z pracodawcami.

Podsumowując chciałoby się powiedzieć, że zwykły uczeń poszukuje mistrza, a prawdziwy uczeń jest przez tego mistrza poszukiwany. Czas przywrócić rangę kształceniu zawodowemu i relacjom mistrz – uczeń, powrócić do obowiązkowych praktyk zawodowych na wszystkich poziomach nauczania. Młodzież powinna przecież dostrzegać sens kształcenia w zawodzie i społeczną przydatność pracy, gdyż wytwarza się wtedy pozytywna postawa wobec wykonywanych czynności.

Renata Frankowska
Halina Kondratiuk-Chudek
Zyta Dapkun
Zespół Szkół Technicznych im. gen Wł. Andersa w Białymstoku

 

Dodaj komentarz